Posts

Showing posts from May, 2010

शान्ति सम्झौताका पक्ष

नेपाल सरकार र माओवादीबीच २०६३ मंसिर ५ गते विस्तृत शान्ति सम्झौेतामा हस्ताक्षर भएको ठीक तीन वर्ष पूरा भएको छ । शान्ति सम्झौतामा व्यवस्था भएका विषयहरूको सम्बोधन हुन नसक्दा सङ्क्रमणकालीन न्याय र सुरक्षाको अवस्था कम्जोर भएको छ । शान्ति सम्झौताको बुँदा नम्बर ८-४) मा उल्लेख भएको राष्ट्रिय शान्ति तथा पुनस्र्थापन आयोग, सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोग, राज्यको पुनर्संरचना सम्बन्धी उच्चस्तरीय सुझाव आयोग गर्ने, बुँदा नम्बर ५.२.-२) मा उल्लेख भएको आ�ना कब्जामा रहेका मानिसहरूको बारेमा जानकारी सार्वजनिक गरी १५ दिनभित्र सबैलाई मुक्त गर्ने, त्यसैगरी, बुँदा नम्बर ५.२-३) दुवैपक्षद्वारा बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरूको तथा युद्धको समयमा मारिएकाहरूको वास्तविक नाम, थर र घरको ठेगाना सम्झौता भएको मितिले ६० दिनभित्र सूचनाहरू सार्वजनिक गरी परिवारजनलाई समेत जानकारी गराउने उल्लेख भएपनि तीन वर्ष वित्दा पनि उक्त प्रतिबद्धता कार्यान्वय भएको छैन । अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र -इन्सेक) को अभिलेख अनुसार माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वको क्रममा १३ हजार दुई सय ७४ जना मानिसको हत्या भएकोछ भने सरकारी तथ्याङ्क अनुसार १६ हजार दुई सय भन्...

राष्ट्रिय युवा नीति र कार्यान्वयनको पाटो

गोपीकृष्ण भट्टराई नेपाली युवाको झण्डै एक दशकदेखिको युवा नीतिको मागलाई सरकारले राष्ट्रिय युवा नीति, २०६६ पारित गरी पूरा गरेको छ । युवा नीति आउनु युवा वर्गका लागि खुसीको विषय हो । यद्यपि राष्ट्रिय युवा नीतिले समेटेका विषयवस्तु र यसको कार्यान्वयनको पाटो महìवपूर्ण हुनेछ । यसमा उल्लेख गरिएका विषयवस्तुले नेपाली युवाका वास्तिवक अवस्थालाई सम्बोधन गर्न सकेको छ त ? सहरी क्षेत्रका युवा र ग्रामीणक्षेत्रका युवालाई यसले कसरी सम्बोधन गरेको छ ? यी र यस्ता प्रश्न युवा नीति जारी भएपछि हाम्रा सामु खडा भएका छन् । अहिले युवाका मुख्य मुद्दा भनेको पहिचान, सहभागिता र पहुँच हो । यद्यपि रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायतका विषय पनि युवाका मुद्दा भए पनि माथिका तीन विषयमा सम्बोधन भएको अवस्थामा मात्र युवाका अन्य मुद्दा सम्बोधन गर्न सकिन्छ । नेपाल सरकारले जारी गरेको राष्ट्रिय युवा नीतिले युवाका यी तीन मुद्दालाई केही हदसम्म सम्बोधन गर्ने सफल भएको छ । परिचय, युवा नीतिको आवश्यकता, परिभाषा, दीर्घकालीन सोच र लक्ष्य, उद्देश्यहरू, नीतिहरू, प्रमुख कार्यनीतिहरू, संस्थागत व्यवस्था, अनुगमन र मूल्याङ्कन गरी राष्ट्रिय युवा नीति, २...

न्युजविकको अन्तर्वार्ताः 'नेपालमा कार्ल मार्क्स जीवित छन्'

नेकपा (एमाले)का तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारीले २०४८ सालको आम निर्वाचनमा काठमाडौं क्षेत्र नं. १ र ५ बाट चुनाव जितेलगत्तै 'न्युजविक'ले उनको अन्तर्वार्ता छाप्यो, जुन त्यो समय निकै चर्चित बन्यो। 'न्युजविक'ले सन् १९९१ मे २७ को अंकमा 'नेपालमा कार्लमार्क्स जीवित छन्' शीर्षकमा छापेको उनको अन्तर्वार्ताको अनुवाद : मदन भण्डारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)का महासचिव हुन्। गत वर्ष प्रजातन्त्रका लागि भएको आन्दोलनले राजतन्त्रको जरालाई हल्लाउनुअघि राजनीतिक दलहरूसँग वैधानिकता थिएन। र, थोरै मानिसले मात्र भण्डारीको नाम सुनेका थिए। तर, अघिल्लो साता भएको संसदीय चुनावमा नेपालका कम्युनिस्टहरूले काठमाडौंका सबै निर्वाचन क्षेत्र जिते। भण्डारी आफैंले अन्तरिम प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई हराए। निर्वाचनको केही दिनअघि भण्डारीले न्युजविकका मिचेल लिट्भिनसँग कुरा गरे। किन तपाईंलाई सफल हुन्छुजस्तो लाग्छ, जबकि अन्य देशका कम्युनिस्टहरू असफल छन्? कम्युनिस्टहरूको मुख्य उद्देश्य समाजमा जरा गाडेको शोषण, भ्रष्टाचार र अन्यायका जरालाई उखेल्नु हो। विगतमा यो नीति कार्यान्वयन गर्ने क्रममा केही गल...